Stefan Jaskulski

Stefan Jaskulski – urodził się 21 sierpnia 1917 r. w miejscowości w Castrop – Rauxel w Niemczech. Był synem Ignacego i Marii z Kozalów, polskich emigrantów, którzy osiedli w Westfalii. Ojciec był działaczem polonijnym, a matka spokrewniona była z bp Michałem Kozalem. W 1926 r. Jaskulski razem z rodzicami powrócił do odrodzonego kraju i zamieszkał w Wielkopolsce. Uczęszczał razem z Franciszkiem oraz Czesławem Bardzikiem do Seminarium Nauczycielskim w Krotoszynie, które ukończył w 1933r. Przed wojną działał w zdunowskiej 8 Drużynie im. Zawiszy Czarnego. Zaangażowany w działalność konspiracyjną podczas okresu okupacji niemieckiej i również w okresie powojennym. Członek Szarych Szeregów-  organizacji podziemnej zrzeszających członków ZHP (Związku Harcerstwa Polskiego).  Podczas okupacji używał pseudonimu „Skrzat”  i zajmował się głównie rozpowszechnianiem podziemnej prasy do Kobylina , w grupie redakcyjnej swojego brata Franciszka ps. Zagończyka, z którym ściśle współpracował przez cały okres konspiracji.  Działał również w kwestii organizacji nasłuchu radiowego, przewożąc  części do  radiostacji. W latach 1940- 1942  pełnił rolę łącznika miejscowego podziemia. Podczas okupacji pracował w zdunowskiej cukrowni, następnie w fabryce w Poznaniu. Zorganizował tam wraz kilkoma ludźmi mały sabotaż (utrudnianie życia okupantom, roznoszenie ulotek, wybijanie szyb w niemieckich sklepach, akcje propagandowe- mające na celu zwiększyć morale Polaków i wiarę w zwycięstwo).  Przemycał dla  pochodzących ze Zdun  więźniów obozu w
Żabikowie potrzebną żywność. Po wojnie w 1946 r. Stefan Jaskulski został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa w Poznaniu.  Pisano o tym  w ,, Kurierze Polskim” : ,, Przed Rejonowym Sądem Wojskowym w
Poznaniu toczyła się sprawa przeciwko Stefanowi Jaskólskiemu [pisownia nazwiska zastosowana w tekście prasowym -red.] członkowi tajnej organizacji, oskarżonemu o to , że  po czynnym udziale w partyzantce polskiej, pozostał nadal w lesie należąc do organizacji, do
której należą również jego bracia- Franciszek i Ignacy. Trójka działała początkowo na terenie powiatu radomskiego, następnie przeniosła się na teren pow. krotoszyńskiego. Pozostali oni w stałym kontakcie z niejaką Irmą, która dostarczała im wiadomości o ruchach władz bezpieczeństwa na terenie pow. krotoszyńskiego, oraz z grupą leśną, działająca pod dowództwem Bora. Gdy się dowiedzieli o aresztowaniu ich siostry Anny zmienili miejsce
pobytu przenosząc się ponownie na teren Radomia , a następnie na Śląsk. Jaskólski odłączył się jednak od braci i przybywał pewien czas w Płocku, a gdy się dowiedział , że bracia jego zostali aresztowani, przeniósł się do Zdun. W drodze zatrzymał się w Poznaniu, gdzie go aresztowano. W wyniku przeprowadzonej rozprawy sąd skazał Stefana Jaskólskiego na 12 lat
więzienia oraz utratę wszelkich praw na przeciąg 5 lat”.
Wielokrotnie wysyłane przez ojca prośby o ułaskawienia nie uzyskały akceptacji zarówno w Wojskowym Sądzie Rejonowym, jak i  u urzędującego prezydenta Bolesława Bieruta. 20 listopada 1952 dzięki ogłoszonej kolejnej amnestii Stefan Jaskulski wyszedł na warunkowym zwolnieniu po upłynięciu 6 lat i 8 miesięcy od skazania.  Stefan Jaskulski z powodu swojej konspiracyjnej przeszłości nie mógł odnaleźć się w nowej rzeczywistości. W latach 1978 – 1985 był sekretarzem zdunowskiego koła Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów. W 1990 r. Stefan Jaskulski otrzymał status więźnia politycznego okresu stalinowskiego. Należał do Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Okręg Wielkopolska- Środowisko Szare Szeregi Poznań. Zmarł w 2001 r.  i spoczywa na cmentarzu parafialnym w Zdunach.

Bibliografia :
Krzysztof Grobelny, Grzegorz Kryg, „Dzieje Zdun”, Zduny 1994,

Teresa Masłowska ,  „Jeśli zapomnę o Nich … Lista członków Światowego Związku Żołnierzy AK- Okręg ,,Wielkopolska” zmarłych w latach 1989-2011”,
Kościan 2012
Sławomir Pałasz ,, Zduny – Szkice z historii miasta i okolic”, Kwidzyn 2014

Richard Pfeiffer

. Richard Friedrich Johannes Pfeiffer urodził się 27 marca 1858 r. w miejscowości Zduny. Syn Ottona Pfeiffera (niemieckiego pastora) i Natalii Pfeiffer, z domu Jüttner. Richard Pfeiffer skończył Gimnazjum w Świdnicy. Później studiował medycynę na Akademii Cesarza Wilhelma w Berlinie(1875-1879) Po ukończeniu studiów ( 1880 r.) został mu przyznany tytuł lekarza medycyny, a następnie pracował jako lekarz armii niemieckiej i bakteriolog. W 1887 r. zaczął pracować w Instytucie Higieny przylegającemu do berlińskiego uniwersytetu, jako asystent Roberta Kocha(w przyszłości noblista z dziedziny medycyny), z którym później wiele lat współpracował. W 1891 r. powierzono mu kierownictwo nad Instytutem Chorób Zakaźnych. Później zaczął habilitację w dziedzinie bakteriologii i higieny. Tytuł profesora Pfeiffer otrzymał w 1894 r. W 1897 roku dołączył do ekspedycji Roberta Kocha do , aby zbadać w Indiach zjawisko plagi dżumy. Następnie wyruszył do  Włoch i razem z Robertem Kochem , prowadził badania nad chorobą malarii. Później wykładał na uniwersytetach w Królewcu i we Wrocławiu. Przeniósł się do Królewca w 1899 r. i został tam do 1909 r. W tym samym roku przeniósł się na Uniwersytet we Wrocławiu. Przeszedł na emeryturę profesorską w 1925 r. Zmarł 15 września 1945 roku w Lądku- Zdroju. Najważniejsze osiągnięcia Pfeiffer były w dziedzinie bakteriologii i immunologii. Odkrył, cykl życia ziarenkowców, znalazł metody immunizacji przeciwko tyfusowi, szkodnikom  i cholerze. Odkrył endotoksyny- niebezpieczną dla życia człowieka toksynę. Pracował nad szczepionką przeciwko grypie , durowi brzusznemu i cholerze. Odkrył zjawisko ,,boreliozy”, inna nazwa do „fenomenu Pfeiffera” lub „fenomenem Isajewa-Pfeiffera”. Zauważył , że kiedy  podał wcześniej zaszczepionym świnkom morskim żywe szczepy przecinkowców cholery, choroba się nie rozwija, a bakterie ulegają rozkładowi. Na podstawie jego badań naukowych opiera się dzisiejsza metoda metoda rozpoznawania chorób głównie zakaźnych zwana również serodiagnostyką. Współautor „Mikrofotograficznego atlasu bakterii” oraz „Podręcznika mikrobiologii”. Członek wielu stowarzyszeń naukowych np. Królewskiego Towarzystwa Naukowego w Londynie i Królewskiej Akademii Nauk w Sztokholmie. Za swoją naukową pracę , wielokrotnie odznaczany i wyróżniany, w szczególności złotym medalem Pasteura.

 

Michał Kobuszyński

 Fot. Wikipedia, domena publiczna

Bibliografia:

Biografia na stronie http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/2252.html [Dostęp: 22.04.2015]

Bernhard Irrang

Bernhard Heinrich Irrgang -Urodził się 23 lipca 1869 r. w Zdunach, jako syn Heinricha Irrganga (kantora i nauczyciela ewangelickiego) i Wally Bischoff. W 1890 r. rozpoczął edukację w Królewskim Instytucie Muzyki Kościelnej, a kontynuował ją w Szkole Mistrzów Blumnera w Berlinie. Był organistą w kilku berlińskich kościołach (1894-1905 organista w kościele Świętego Krzyża w Berlinie), występował również od 1897 r. w Filharmonii Berlińskiej, a od 1905 r. był nauczycielem gry organowej w Konserwatorum Sterna. W 1912 został wykładowcą w Królewskiej Wyższej Szkole Muzycznej w Berlinie. Popularyzował muzykę sakralną, grając cotygodniowe koncery organowe w stolicy Rzeczy. Do jego dzieł należą arie, pieśni i sonety. Zmarł  8 kwietnia 1916 r. w Berlinie.

MICHAŁ KOBUSZYŃSKI

 Fot. Kreismuseum Bitterfeld [CC BY-NC-SA]

Bibliografia:

Biografia na stronie Zdun zduny.pl

Mieczysław Skonieczny

Mieczysław Skonieczny- Urodził się 24 listopada 1882 r. w Bronisławiu (pow. Strzeleńskim). syn Tomasza i Marianny z rodziny Sołtysiaków.  Skończył Gimnazjum Św. Mrii Magdaleny w Poznaniu, studiował w seminariach duchownych w Poznaniu i  Gnieźnie  Święcenia kapłańskie otrzymał 9 lutego 1908 r. z rąk ks. biskupa Edwarda Likowskiego. Początkowo został wysłany , jako wikariusz do pracy duszpasterskiej w Błudowie , koło Łobżenicy (1908 r.) –  powiat wyrzyski. W tym samym roku przeniesiony został do Jedlca pod Pleszewem, gdzie pozostawał jako wikariusz przez osiem miesięcy. W końcu 1908 r. podjął obowiązki wikariusza w kościele parafialnym w Pakości, skąd po kilku miesiącach, 1 lipca 1909 r., przeniesiony został przez władzę duchowną do kościoła św. Trójcy w Gnieźnie. W parafii tej pozostawał przez następnych osiem lat, pracując jako mansjonarz. Pracę duszpasterską w tym mieście łączył z działalnością społeczną i naukową. W tym czasie ks. M. Skonieczny opublikował: „Przewodnik po Gnieźnie” (1916 r.) oraz broszurkę zawierającą opis kościoła św. Trójcy w Gnieźnie. 1 października 1917 r. objął samodzielną placówkę otrzymując dekret na proboszcza parafii w Baszkowie pod Krotoszynem, pozostając tam do 1923 r. W tym czasie pokazał w pełni posiadane talenty organizatorskie, zainteresowanie dla
pracy społecznej i charytatywnej. Wyremontował i przebudował kościół, zbudował nową
plebanię i budynek gospodarczy. W pracy duszpasterskiej zwracał szczególną uwagę na
organizację życia parafialnego w stowarzyszeniach i bractwach kościelnych. Działał w Stowarzyszeniu Młodzieży Polskiej (męskie i żeńskie) oraz Katolickim Towarzystwie
Robotniczym. Wśród wielu zajęć, ważne miejsce znalazła również działalność patriotyczna, w okresie odbudowy odrodzonej państwowości polskiej po zakończeniu pierwszej wojny światowej. Po powstaniu Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu ks. M. Skonieczny nawiązał kontakt z jej przedstawicielami. Stanął na czele Rady Ludowej w Baszkowie i jako jej przewodniczący został członkiem Powiatowej Rady Ludowej w Krotoszynie. Po wybuchu powstania wielkopolskiego opuścił czasowo probostwo w Baszkowie, odejmując posługę kapłańską w szeregach powstańczych jako kapelan. 12 stycznia 1919 r. przyjmował przysięgę członków Straży Ludowej na Rynku w Krotoszynie. Znany był z patriotycznych kazań i przemówień. Za udział w walkach powstańczych pod Zdunami, odznaczony został jednym z pierwszych odznaczeń powstańczych. 1 października 1923 r. został administratorem parafii pw. Świętej Trójcy w Bydgoszczy, a 8 listopada 1925 r. jej proboszczem. W latach 1927 – 1928 przebudował tamtejszy kościół. Przez 9 lat okresu powojennego przeprowadzał renowację i remont kościoła. Od 21 lutego 1945 r. był radnym Tymczasowej Rady Narodowej w Bydgoszczy. W 1952 r. został mianowany przez papieża Piusa XII Prałatem Domowym Jego Świątobliwości. Na emerutyrę przeszedł 31 sierpnia 1968 r., a 1 kwietnia roku następnego zmarł. Pochowany został w Bydgoszczy.
MICHAŁ KOBUSZYŃSKI
ŁUKASZ CICHY
Bibliografia
Wielkopolscy księża od XVIII do XX wieku
Cmentarz.Bydgoszcz.pl (biografia ks. M. Skoniecznego)