Piotr Chmielarz

.Piotr Chmielarz urodził się 19 czerwca 1899 r. w Krotoszynie jako syn Michała Chmielarza i Jadwigi z d. Jasińskiej. Jak udało mi się ustalić, jego rodzina przynajmniej od początku XIX w. zamieszkiwała nasz powiat. Piotr Chmielarz uczęszczał do szkoły podstawowej w Krotoszynie, a później uczył się rzemiosła w zawodzie ciesielskim u ojca. Matka natomiast jego zajmowała się gospodarstwem domowym. Gdy miał 16 lat Piotr Chmielarz został zmobilizowany do wojska niemieckiego. Trafił na front francuski. –Podczas wypraw z Tatą do okolicznych lasów (…) opowiadał mi o swoich przygodach. Nie pamiętam ich wiele, ale z I Wojny Światowej zapamiętałem te, o których chciałbym się podzielić: Tato mój razem ze starszym bratem Andrzejem po wcieleniu do wojska pruskiego, jechali transportem kolejowym na front francuski. Starszy brat zakwaterowany był w pierwszych wagonach za lokomotywą i tam z kolegami grali w karty. Młodszy brat był zakwaterowany na końcu transportu. Brat Andrzej postanowił zaopiekować się młodszym i poszukał go i zabrał ze sobą do pierwszych wagonów. Jechali przez górzysty teren serpentynami i nagle wydarzyło się to co mój Tato mówił, że to był cud, bo wagony w których miał przebywać odhaczyły się i runęły w przepaść. Zginęło wtedy bardzo dużo żołnierzy. Drugim takim cudem było to, że kiedy już byli na froncie Tato wyszedł z okopów za potrzebą i gdy wrócił koledzy już nie żyli – przybliża nam historię swojego ojca Andrzej Chmielarz. Piotr Chmielarz walczył m.in. pod Verdun. Na froncie zginął jego brat Andrzej, po którym imię otrzymał jego syn. Piotr Chmielarz brał udział w Powstaniu na naszych ziemiach i udało mi się ustalić jaką dokładnie pełnił rolę. – Wymieniony brał czynny udział w walkach powstańczych z bronią w ręku co stwierdzono na podstawie zaświadczenia Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie z 09.07.1957 nr 2576/57 stwierdzające udział w Powstaniu Wlkp. Brał udział w oswobodzeniu Krotoszyna, dworca kolejowego, koszar i dalsze walki pod Zdunami, Chachalnią i Borownicą. Po zakończeniu działań wojennych nadal pozostał w wojsku do 1939 jako podoficer zawodowy – czytamy we wniosku. W powstaniu brał udział również jego starszy brat – Józef (ur. 1894 r.), z tymże, o jego działaniach możemy dowiedzieć się nieco więcej: –Wymieniony brał czynny udział w walkach powstańczych z bronią w ręku od dnia 1.01.1919 r. przy oswobodzeniu miasta Krotoszyna, przy zdobyciu dworca kolejowego, gdzie po zdobyciu wydawał broń kol.powstańcom, która znajdowała sie w wagonach. Brał czynny udział w walkach pod Zdunami, Chachalną i Borownicą. Dowódca 2 kompanii był druch Paluszkiewicz a szefem kompanii druch Kopczyk Szczepan. Po zakończeniu działań wojennych powrócił do swojej pracy zawodowej.do fabryki Kawy w Krotoszynie – czytamy we wniosku. –Tato z frontu wrócił cały i zdrowy na urlop i wtedy będąc u rodziców, którzy mieszkali w Krotoszynie w rejonie ul. Zamkowy Folwark i Rawickiej załapał się do Powstania Wielkopolskiego razem ze swoim starszym bratem Józefem. Miał bardzo dobry wzrok (mówili o nim, że ze 100 m widział główkę szpilki) i bardzo dobrym strzelcem. Na froncie, jak wspomina moja siostra Barbara był najlepszym strzelcem. Potwierdza to się, bo w Ośrodku Wyszkolenia Rezerwy Piechoty w Różanie był instruktorem strzelania i konnej jazdy. I tu jego jeszcze jedna pasja to konie. Był niskiego wzrostu i mówili, że Chmielarz wchodzi na konia po drabinie W wojnie polsko-bolszewickiej uczestniczył właśnie jako kawalerzysta i także wyszedł z niej cało. Brał także udział jako statysta (kawalerzysta) w filmie, ale tytułu nie pamiętam. Był to film o wojnie – wspomina Andrzej Chmielarz. W latach międzywojennych Piotr Chmielarz był instruktorem strzelectwa i jazdy konnej. Dosłużył się wówczas stopnia starszego sierżanta oraz wielu odznaczeń. W 1929 r. zawarł związek małżeński z Czesławą z d. Pasierbowicz(1910-1999). Z tego związku urodziła mu się córki Anna (1930-1999), Lidia (1932-2012), Barbara (ur. 1934 r.) oraz syn Andrzej (ur. 1949 r.). Przez pewien czas (nie udało mi się ustalić dokładnie od i do kiedy) służył w III Batalionie (prawdopodobnie w plutonie Ciężkich Karabinów Maszynowych) 57 pułku piechoty Wielkopolskiej (dawny 3 Pułk Strzelców Wielkopolskich). . W 1927 r. gdy wydano książkę o tymże pułku jego wizerunek również tam się znalazł. W czasie gdy wybuchła II Wojna Światowa Piotr Chmielarz znalazł się w szeregach Armii „Modlin”. -Jeszcze jeden cud wydarzył się podczas II Wojny Światowej, kiedy walczył broniąc Różan, dostał się do niewoli niemieckiej. Zostali zamknięci w ogromnej stodole. Wraz z kilkoma kolegami udało im się uciec i wrócił do Krotoszyna, gdzie moja Mama z trójką moich sióstr już była i tu zamieszkali w jednym pokoju u Państwa Szymanowski na obecnej ul. Wojciechowskiego. Kiedy uciekał z niewoli koledzy odradzali mu bo był starszym sierżantem, a Niemcy szanowali żołnierzy. Okazało się, że Niemcy przekazali jeńców Rosjanom i jego koledzy już nie wrócili. Zostali zamordowani w Katyniu – dodaje Andrzej Chmielarz. W czasie okupacji niemieckiej Piotr Chmielarz pracował u ogrodnika Niemca Schala. Utrzymywał w tajemnicy to, że był żołnierzem. Warto dodać, że znał bardzo dobrze język niemiecki. Gdy zakończyła się II Wojna Światowa Piotr Chmielarz wstąpił do Milicji Obywatelskiej, jednak po pół roku został zwolniony, ze względu na stwierdzenie, iż jest „sanacyjnym oficerem”. Później długo był bezrobotny, aż w połowie 1947 r. został magazynierem w Powiatowym Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Krotoszynie, a potem w Spółdzielni Wielobranżowej w Krotoszynie. Pracował do śmierci. Zmarł 29 września 1961 r. i spocząl na krotoszyńskim cmentarzu przy ul. Raszkowskiej. –Ze wszystkich tych wojen, a było ich wiele, wyszedł cało i zdrowo, ale w wieku 62 lat zmogła go choroba – rak – kończy opowieść jego syn. Starszy Sierżant Piotr Chmielarz odznaczony był Wielkopolskim Krzyżem Zasługi (1958 r.), Medalem „Polska Obrońcy Swemu” (1928 r.), Medalem X-lecia Odzyskania Niepodległości (1928 r.), Medalem Niepodległości (1933 r.), Brązowym Krzyżem Zasługi (między 1929 a 1933), Złotym Krzyżem Zasługi (1956 r.) oraz trzema odznakami, których ustalić nie potrafię… Po wojnie został członkiem Związku Powstańców Wielkopolskich 1918-1919.

Fot. Archiwum Andrzeja Chmielarza

Na górze: Piotr Chmielarz na przełomie lat 20. i 30. XX w.

Poniżej:  Ślub Piotra Chmielarza z żoną Czesławą, 1929 r.

Bibliografia:

Uchwała Rady Państwa nr: 08.01-0.715 z dnia 1958-08-01 o nadanie Piotrowi Chmielarzowi Wielkopolskiego Krzyża Powstańczego i uzasadnienie wniosku

Uchwała Rady Państwa nr: 12.06-0.951 z dnia 1957-12-06 o nadanie Józefowi Chmielarzowi Wielkopolskiego Krzyża Powstańczego i uzasadnienie wniosku

J. Podwapiński, „Ilustrowany zarys historji 57 P.P. Wlkp. (3 P. Strzelc. Wlkp.) dla szeregowych”, Poznań 1927 r. [Dostęp: WBC]

Józef Zdunek, „Piotr Chmielarz (1899-1961)” w: Krotoszyn i okolice T. IV, pod red. Józefa Zdunka, Krotoszyn 2008 r.
Wspomnienia syna Andrzeja Chmielarza

Ponadto akty urodzeń (chrztów), małżeństw i zgonów rodziny Piotra Chmielarza znalezione w Poznań Project oraz Bazie Systemu Indeksacji Archiwalnej

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s