Baszków – 27 stycznia 1945

pomnik baszków (Kopiowanie)W styczniu 1945 r. II Wojna Światowa dobiegała końca, wówczas rozpoczęła się operacja wileńsko ­ odrzańska wojsk radzieckich. Ok. 22 stycznia 1945 r. wojska radzieckie zbliżyły się do granic naszego powiatu. 20 stycznia Niemców nie było już w Zdunach, a gdy w Krotoszynie i Miliczu znalazły się wojska radzieckie w Zdunach powstała Zdunowska Straż Ludowa. 26 stycznia wkroczyły do Zdun i Kobylina niedobitki wojsk niemieckich wycofujących się z Ostrowa Wielkopolskiego. W Zdunach pośpieszna akcja ściągania polskich flag przez Franciszka Rogalka i Pelagię Morgiel powiodła się. W pobliskim Kobylinie Niemcy widząc miasto we flagach zamordowali szefa Straży Obywatelskiej. Na terenie Zdun doszło do strzelaniny na terenie majdanu i cegielnii w Zachodniej części miasta. Do potyczki doszło też do na trasie z Baszkowa do Kobylina 27 stycznia. Miejscowość wyzwolili żołnierze sowieccy. -­Jadąc dalej do Kobylina, pomimo ostrzeżeń miejscowej ludności, że niedobitki Niemców są jeszcze w lesie i może grozić im niebezpieczeństwo, pojechali. Sprawdziło się to ostrzeżenie i zostali ostrzelani pomiędzy  mostami, które Niemcy wysadzili i uwięzili ich między nimi. Prawie wszyscy zginęli. Uratował się tylko jeden, któremu udało się wbiec do rowu koło drogi i doczołgać się do wioski. Zwłoki żołnierzy zostały pochowane w parku w zbiorowej mogile. Po kilku latach mogiła została przeniesiona do Rawicza ­ – wspomina ówczesna mieszkanka Baszkowa. Kiedy Niemcy wycofali się z lasów baszkowskich? Nie wiadomo. 28 lub 29 stycznia Rosjanie rozstrzelali 30 Niemców w Zdunach. Podobne sytuacje zdarzały się też w Perzycach i na Rudzie. Wojska Radzieckie przebywały w Zdunach do Wielkanocy. Po żołnierzach został pomnik, a ich grób mieści się w Rawiczu. Na pomniku widnieje napis:

CHWAŁA ŻOŁNIERZOM
ARMII RADZIECKIEJ
POLEGŁYCH
W WALKACH
O WYZWOLENIE ZIEMI
BASZKOWSKIEJ W DNIACH
24 – ­ 27 STYCZNIA
1945
ZWŁOKI ZABRANO NA
WSPÓLNY CMENTARZ
DO RAWICZA

Po prawej stronie pomnika znajduje się wycięty i przymocowany z czerwonej blachy sierp i młot, a poniżej tablicy motyw hełmu radzieckiego i pistoletu maszynowego PPSz. Przy pomniku sporadycznie pojawia się znicz. Pomnik wyremontowano w sierpniu 2013 r.

 

W trakcie walk poległo 27 żołnierzy radzieckich: starszyna Paweł Emalianowicz Alemin (dowódca) ur. 1923, riadowoj J. Amyrko ur. 1923, starszyna P. Boczkin ur. 1915, riadowoj M. Borisow ur. 1913, riadowoj W. Charkiewicz ur. 1923, starszyna J. Chitraj ur. 1923, riadowoj  M. Dwornik, ur. 1918, starszyna Ch. Kanfow ur. 1923, riadowoj  A. Karginow ur. 1923, riadowoj  P. Korziuk ur. 1910, riadowoj P. Kruczkow ur. 1923, starszyna J. Makarow ur. 1923, starszij sierżant J. Martynienko ur. 1908, riadowoj J. Masłow ur. 1921, riadowoj  W. Mielnikow ur. 1913, strszij sierżant Ł. Owczynnikow ur. 1913, starszyna J. Priadkin mładszij serżant J. Safanow ur. 1913, starszyna W. Siewcow ur. 1926, starszij serżant J. Sokołow ur. 1923, starszyna W. Sozyriew ur. 1923, riadowoj G. Stalnik ur. 1913, riadowoj  M. Tehamitłokow ur. 1921, riadowoj  A. Ujanczew ur. 1922 oraz mładszyj serżant A. Własow ur. 1908.

Bibliografia:

Grzegorz Kryg, Krzysztof Grobelny, „Dzieje Zdun”, Zduny 1994 r.

Sławomir Pałasz, „Zduny. Szkice z historii miasta i okolic”, Kwidzyn 2014

„Bitwa pod Baszkowem” Łukasz Cichy w: „Krotoszyn i okolice” t. IX, Krotoszyn 2013

 

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s